PKK Terörü Haber Arşivi

Osmanlı döneminde Musul vilayetine bağlı “Zibar” nahiyesinin merkezini teşkil eden Barzan köyü ve çevresinde Barzan, Zibar, Beçil ve Fakih Abdurrahman aşiretleri gibi aşiretler yaşamaktaydılar. Bugünkü  Barzan aşiretini oluşturan bu aşiretler sürekli bir iç çatışma halinde olan ve büyük sayılamayacak aşiretlerdi. Caf aşireti, Berzenci aşireti gibi büyük aşiretlerin siyasi arenada önemsizleştirilerek Barzan aşiretinin isminin duyulması ve bugünkü seviyeye gelmede etkinleşmesi ise, ancak Birinci Dünya Savaşı sonrası İngiliz işgal ve etkinlik döneminde mümkün olmuştur.

Bir çok eserde bu aşireti tarihsel süreçte diğerlerinden ayıran güçlü özelliklerin başında “aşireti” oluşturan aileleri bir arada tutan Nakşibendi tarikatına bağlı güçlü Barzan şeyhlerinin varlığı ifade edilmektedir. Gerçi modern dönemde bu dinsel figür zaten etkinliğini kaybetmiştir. Fakat bu eserlerin Nakşibendi tarikatının yaygın olduğu Kuzey Irak Kürt halkını Barzanilere cezp etmek amacıyla kullandıkları bu ifade dahi hatalıdır ve tarihi süreç içinde Barzan Şeyhlerinin Nakşibendi ve Sünni kimlikleri oldukça tartışmalı bir seyir izlemiştir. Zira 1.Abdusselam, Şeyh Muhammed ve Şeyh Ahmet gibi Barzan Şeyhleri, İslamiyet’ ten uzak inanç ve uygulamalarıyla ün yapmış, kendilerini mehdi ilan etmişler ve yörede pek çok aşiret ve diğer Nakşibendi dergahları tarafından  mürtet ilan edilmişlerdir.

Hatta bunlardan Şeyh Muhammed mehdiliğini ilan etmekle kalmamış, Musul’ a ve dolayısıyla Osmanlı’ ya cihat ilan etmiş ve bu çağrıya uymayanları şiddetle cezalandırmıştır.  Ve yine dünyanın sözde önde gelen Kürtçülerinden Izady’ nin Kürtler  adlı eserinde de, Şeyh Ahmed’ in kendisini evrensel ruhun elçisi ilan ettiği, Yahudilik, İslamiyet, Hristiyanlık ve Yezdaniliğin karışımı yeni bir dinle ortaya çıktığı açık bir şekilde ifade edilmektedir. Dolayısıyla pek çok eserde, Barzanilerin inanç sistemleri üzerinde oldukça kuvvetli şüpheler mevcut olduğu ve Nakşibendi kimliğinin sadece bir siyasi etkinlik aracı olarak kullanılmak istendiği görüşü kuvvetli bir şekilde dile getirilmektedir.

Yine pek çok eserde Barzanilerin güçlü bir Yahudi kimliğine sahip oldukları ve bu kimliğin İsrail ile KDP arasındaki yakınlığın temelini oluşturduğu ifade edilmektedir. Kürtçe konuşan Yahudilerle ilgili ilk ciddi çalışmaları yapan Kaliforniya  Üniversitesi İbrani Dili Profesörü Yona Sabar, Osmanlı döneminde özellikle ünlü Barzani ailesinden gelen hahamların oldukça güçlü olduklarını ve bölgenin bir çok yerinde dini çalışmalar ve eğitim için merkezler kurduklarını ifade etmektedir.  Gerçi bugün İsrail’ inde kolaylaştırıcı müdahaleleriyle Kürt Yahudilerinin İsrail’ e göç etmesi  neticesinde Kuzey Irak’ ta etkin bir Yahudi nüfusundan söz etmek mümkün değildir. Fakat Molla Mustafa Barzani’ nin yakın dostu İngiliz diplomat Edmonds’ un kitabında anlatılan Barzanilerin elindeki Şeyhten Şeyhe gösterilen gizli  ve gizemli bir kitap olduğu iddiası ve bu karışık tarihi süreç göstermektedir ki, Osmanlı döneminde basit bir aşiretken bugün son derece güçlü bir konuma gelen Barzani aşireti, beslendiği dış desteğin yanı sıra sahip olduğu marjinal yapısal özellikleriyle halen pek çok soru işareti taşımaktadır. Bu süreçte belki de göze çarpan en belirgin özellik olarak, temsil ettiğini iddia ettiği toplumdan aslında oldukça farklı olmasına rağmen, Barzanilerde tarihi boyunca manevi değerlerden faydalanmayı esas alan güçlü bir iktidar hırsı ön plana çıkmaktadır.

Neticede manevi değerleri dahi suistimal eden bu güçlü iktidar hırsı, yakın tarih boyunca bölge üzerindeki emperyalist istek ve çıkarlarla oldukça uyumlu hareket etmiş, Abdüsselam Barzani, Şeyh Ahmed Barzan gibi Barzan Şeyhlerinin Berzenci gibi o dönemin oldukça güçlü aşiretlerinin büyük isyanlarının gölgesinde kalan küçük çaplı hareketlerinden sonra, anlaşılması güç ve doğal olmayan bir tarzda Molla Mustafa BARZANİ’ yle birlikte ayrılıkçı Kürt hareketinin lider aşireti konumuna yükselmiştir. İkinci Dünya Savaşıyla başlayan bu suni süreç, günümüzde tehlikeli boyutlara ulaşarak ne yazık ki artık devletleşme aşamasına gelmiştir.

Konu ile ilgili diğer haberler